TP.HCM ghi nhận 3 học sinh mắc bệnh do não mô cầu nhóm B, trong đó một em đã tử vong, hai em đang điều trị. Bác sĩ cảnh báo bệnh có thể diễn tiến nhanh trong vài giờ, dễ nhầm với cảm cúm và để lại di chứng nghiêm trọng.

Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC), 3 học sinh Trường THCS Hai Bà Trưng, xã Hiệp Phước, mắc bệnh do não mô cầu nhóm B. Một trường hợp đã tử vong, hai trường hợp còn lại đang được điều trị. Ngành y tế đang điều tra dịch tễ, rà soát người tiếp xúc gần và triển khai các biện pháp dự phòng nhằm hạn chế nguy cơ lây lan.

BS.CKII Đoàn Công Viên, thuộc HCDC, cho biết bệnh não mô cầu là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra. Bệnh có thể biểu hiện dưới dạng viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết hoặc đồng thời cả hai thể. Bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng nhóm có tỷ lệ mắc cao gồm trẻ dưới 5 tuổi và thanh thiếu niên từ 15 đến 24 tuổi.

Vi khuẩn lây qua đường hô hấp, chủ yếu khi tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết mũi, hầu, họng của người bệnh hoặc người lành mang vi khuẩn. Người chưa tiêm vaccine, người suy giảm miễn dịch, người hút thuốc lá và những người thường xuyên sinh sống, học tập hoặc làm việc trong môi trường đông người, chật hẹp, thiếu thông thoáng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

Theo bác sĩ, thời gian ủ bệnh trung bình khoảng 3-4 ngày. Ở giai đoạn đầu, người mắc có thể hắt hơi, sổ mũi và mệt mỏi, những biểu hiện dễ bị nhầm với cảm cúm thông thường. Tuy nhiên, bệnh có thể chuyển nặng nhanh chóng, khiến việc nhận biết dấu hiệu cảnh báo và đến cơ sở y tế kịp thời trở nên đặc biệt quan trọng.

Ở thể viêm màng não, người bệnh thường sốt cao đột ngột, rét run, đau đầu dữ dội, nôn mửa, cứng cổ và sợ ánh sáng. Khi bệnh nặng, người bệnh có thể rối loạn ý thức, co giật hoặc hôn mê. Với trẻ nhỏ, các dấu hiệu cần chú ý gồm bỏ bú, quấy khóc, ngủ li bì hoặc thóp phồng.

Ở thể nhiễm khuẩn huyết, người bệnh có thể sốt cao đột ngột, rét run, đau cơ, đau nhức khớp toàn thân và xuất hiện các nốt tử ban ở đùi, cẳng chân hoặc thân mình. Những nốt này có thể lan rộng nhanh, với phần trung tâm bị hoại tử. Trường hợp tối cấp có thể dẫn đến sốc nhiễm khuẩn, tụt huyết áp, suy đa tạng, rối loạn đông máu và tử vong trong thời gian ngắn.

Theo số liệu HCDC được bài báo dẫn lại, tỷ lệ tử vong do bệnh não mô cầu khoảng 8-15%, có thể lên tới 40-50% ở những trường hợp nhiễm khuẩn huyết tối cấp gây sốc. Trong số người sống sót, khoảng 10-20% có thể gặp di chứng lâu dài như điếc, mù lòa, chậm phát triển trí tuệ, động kinh, yếu liệt tay chân, hoại tử da, hoại tử chi hoặc suy thận mạn tính.

Những số liệu này cho thấy bệnh không chỉ gây nguy hiểm trong giai đoạn cấp tính mà còn có thể ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe người sống sót. Đặc biệt, các triệu chứng ban đầu không đặc hiệu có thể khiến người bệnh chủ quan, trong khi diễn tiến của bệnh rất nhanh. Khi xuất hiện sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, cứng cổ, phát ban hoặc buồn nôn, người dân cần đến cơ sở y tế ngay để được kiểm tra và xử trí.

HCDC khuyến cáo người sống cùng nhà, người học cùng lớp có dùng chung ly uống nước hoặc đồ chơi, người sống hay làm việc cùng phòng và người trực tiếp chăm sóc bệnh nhân thuộc nhóm cần được đánh giá nguy cơ tiếp xúc. Những người tiếp xúc mật thiết với bệnh nhân hoặc tiếp xúc dịch tiết đường hô hấp mà không có phương tiện bảo hộ cũng cần được tư vấn dự phòng.

Người tiếp xúc gần nên được bác sĩ tư vấn sử dụng thuốc dự phòng càng sớm càng tốt, tốt nhất trong vòng 24 giờ kể từ khi xác định ca bệnh. Nhóm này cần theo dõi sức khỏe trong 10-14 ngày và hạn chế tiếp xúc với người khác theo hướng dẫn của cơ quan y tế. Thuốc dự phòng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh sau phơi nhiễm nhưng không thay thế vaccine hoặc các biện pháp phòng bệnh hằng ngày.

Để giảm nguy cơ lây nhiễm, người dân cần rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, đeo khẩu trang phù hợp, giữ nơi ở và nơi làm việc thông thoáng, không dùng chung vật dụng cá nhân và duy trì chế độ dinh dưỡng, vận động hợp lý. Khi có dấu hiệu nghi ngờ, việc chủ động đi khám và thực hiện hướng dẫn của nhân viên y tế là yếu tố quan trọng để hạn chế nguy cơ bệnh diễn tiến nặng.

Tâm Thanh (tổng hợp)